Бокс

Бокс тарихы

Ерлер боксы 1904 жылы Сент-Луисте өткен Олимпиада ойындарынан бері олимпиадалық спорт түрлерінің қатарына кіреді.

1912 жылы Стокгольм ойындарында қабылдаушы тараптың боксқа қатысты ұстанымына байланысты бокс жарыстары өткізілген жоқ.

1948 жылғы Олимпиада ойындарынан кейін үшінші орын үшін жекпе-жектер тоқтатылды: жартылай финалда жеңілген екі боксшы да қола медаль алады.

2009 жылы Халықаралық Олимпиада комитеті әйелдер боксын Олимпиада ойындарының бағдарламасына енгізу туралы шешім қабылдады. Әйелдер боксы 2012 жылғы Лондон ойындарында алғаш рет өтіп, үш медаль жиынтығы сарапқа салынды.

Бокс ережелері

Әдетте раундтар 3 минутқа созылады. Әр боксшы өзіне белгіленген бұрыштан рингке шығады және әр раундтан кейін демалу, жаттықтырушының кеңесін және дәрігердің қажетті көмегін алу үшін сол бұрышқа оралады. Рефери рингте жүріп жекпе-жекті бақылайды, нокдаун кезінде есеп жүргізеді және ереже бұзылған жағдайда жаза қолданады. Ринг маңында үшке дейін төреші спортшыларға ұпай береді. Қарсыласын нокаутқа түсірген боксшы жеңімпаз атанады. Егер боксшы соққыдан кейін аяғынан басқа дене мүшесімен еденге тисе, рефери есеп бастайды. Ол 10 секунд ішінде көтерілсе, жекпе-жек жалғасады; көтерілмесе, нокаут тіркеліп, қарсыласы жеңімпаз болады. Жарақат алған немесе қорғана алмайтын жағдайда рефери, дәрігер не боксшының секунданттары техникалық нокаут жариялай алады. Жекпе-жек мерзімінен бұрын аяқталмаса, нәтижені төрешілер ұпай саны бойынша анықтайды; кейде тең нәтиже тіркелуі мүмкін.

Боксшы қарсыласын нокаутқа түсіру арқылы жеңіске жете алады. Егер боксшы соққыдан кейін аяғынан басқа дене мүшесімен еденге тисе, рефери есеп бастайды. Ол 10 секунд ішінде көтерілсе, жекпе-жек жалғасады; көтерілмесе, нокаут тіркеліп, қарсыласы жеңімпаз болады. Жарақат алған немесе қорғана алмайтын жағдайда рефери, дәрігер не боксшының секунданттары техникалық нокаут жариялай алады. Жекпе-жек мерзімінен бұрын аяқталмаса, нәтижені төрешілер ұпай саны бойынша анықтайды; кейде тең нәтиже тіркелуі мүмкін.

Қазақстандағы бокс

1946 жылы Алматыда Қазақстан Республикасының бокстан алғашқы чемпионаты өтті.

Республиканың бокс федерациясы 1941 жылы құрылған республикалық бокс секциясының негізінде 1959 жылы құрылды.

1992 жылы Қазақстан бокс федерациясы AIBA мүшесі болып, Азия бокс конфедерациясының құрамына енді.

1992 жылға дейін КСРО және ТМД чемпионаттарында қазақстандық боксшылар 157 медаль жеңіп алды: 36 алтын, 44 күміс және 77 қола.